حسين قرچانلو
328
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
شهر راغب كرد . مهدى عباسى به وى دستور داد كه . . . بناى شهر حدث را آغاز كند . پس بازسازى حدث آغاز شد ؛ « 1 » ولى ساختمان آن ناتمام بود كه مهدى از دنيا رفت . در سال 169 موسى الهادى ، على بن سليمان را كه به امارت و كار ساختمان شهرهاى ثغور گماشته بود ، عزل كرد و به جاى او محمد بن ابراهيم بن محمد بن على را به حكومت جزيره و قنّسرين منصوب كرد و او ساختمان شهر حدث را به پايان رسانيد ؛ ولى در زمستان سال 169 برف فراوان بعضى از بناهاى شهر را ويران كرد . موسى الهادى ، مسيب بن زهير و روح بن حاتم را براى ساختمان آن شهر فرستاد ، ولى در همين زمان موسى الهادى از دنيا رفت و هارون دستور داد تا شهر را بسازند و مستحكم كنند و در آن نگاهبانان بگمارند . « 2 » پس از بناى شهر ( در همان زمان هارون ) يكى از بطريقان رومى با سپاه فراوان به حدث حمله و شهر را تصرف كرد ، مسجد شهر را آتش زد و شهر را بهطور كلى ويران كرد . رشيد دوباره نامهاى به محمد بن ابراهيم نوشت و او را به بازسازى حدث فرمان داد و او شهر را بازسازى كرد . « 3 » ابن خرداذبه حدث را از شهرهاى مرزى جزيره و فاصلهء آن را از زبطره چهار فرسخ و تا مرعش پنج فرسخ ضبط كرده و چندبار از درب السلامه ، كه نام ديگر حدث است ، نام برده است . « 4 » به گفته اصطخرى ، حدث در آغاز قرن چهارم شهرى كوچك و آبادان با درخت و كشاورزى بوده است . « 5 » در سال 343 چون شهر حدث ويران شده بود ، سيف الدوله حمدانى به عمارت آن اقدام كرد ، پس از آبادى سردار رومى ، دمستق ، آن را گرفت و سيف الدوله آنجا را رها كرد و گريخت ، ولى براى بارديگر حدث را از روميان بازگرفت . « 6 » صاحب حدود العالم مىنويسد : « مرعش و حدث دو شهرك است خرم و آبادان و خرد با كشت بسيار و آبهاى روان . » « 7 » در سال 545 هجرى قمرى حدث به دست مسعود بن قلج ارسلان از سلجوقيان روم افتاد . « 8 » ياقوت در وصف حدث مىنويسد : به آن الحمراء گفته مىشود چون تمام
--> ( 1 ) . همانجا . ( 2 ) . فتوح البلدان ؛ ص 275 . ( 3 ) . همان ؛ ص 276 . ( 4 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 73 و 74 . ( 5 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 65 . ( 6 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 228 . ( 7 ) . حدود العالم ؛ ص 170 و 171 . ( 8 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 131 .